Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον ιερό μήνα των μουσουλμάνων.

Στο μουσουλμανικό ημερολόγιο, ο ένατος μήνας του ισλαμικού έτους, κατά τον οποίο, σύμφωνα με την παράδοση, «παραδόθηκε το Κοράνι ως οδηγός των ανθρώπων» είναι ιερός για τους Μουσουλμάνους, καθώς επιβάλλεται να τηρούνται ορισμένοι κανόνες, που έχουν χαρακτήρα εξιλασμού και υπακοής στις εντολές του Θεού.

Ολόκληρος ο μήνας του Ραμαζανιού αποτελεί την πιο ξεχωριστή περίοδο καθώς εορτάζεται η κάθοδος του λόγου του Θεού, ήτοι του ιερού Κορανίου, από τον Παράδεισο στη Γη.

Η έναρξη της νηστείας γίνεται καθημερινά δύο ώρες πριν την ανατολή του ήλιου και λέγεται Σαχούρ. Όλοι οι αρτιμελείς πιστοί, άνδρες και γυναίκες, καθώς επίσης τα κορίτσια και τα αγόρια που έχουν φτάσει στην ηλικία κατά την οποία ξεκινούν να τηρούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, οφείλουν να νηστεύουν κατά τη διάρκεια του μήνα.

Όπως ορίζεται στο Κοράνι, η καθημερινή νηστεία αρχίζει πριν από την ανατολή του ηλίου και τελειώνει μετά το ηλιοβασίλεμα. Η νηστεία τελειώνει με την δύση του ήλιου και λέγεται Ιφτάρ. Όλοι όσοι δεν μπορούν να απέχουν από το φαγητό και το ποτό, λόγω γήρατος, ασθένειας ή για άλλους λόγους, εξαιρούνται από τη νηστεία, αλλά εξακολουθούν να μπορούν να λάβουν τις ευλογίες του Ραμαζανιού.

Ο μήνας του Ραμαζανιού αλλάζει την φυσιογνωμία και στην περιοχή της Θράκης καθώς ο ρυθμός της ζωής ακολουθεί τις παραδόσεις της θρησκείας. Μεγάλο ρόλο σε αυτό διαδραματίζει και η εποχή της νηστείας διότι το ραμαζάνι είναι κινητή εορτή και σε 36 χρόνια κάνει τον κύκλο όλου του χρόνου.

Η οικογενειακή ζωή ακολουθεί τις επιταγές της θρησκείας. Οι νοικοκυρές αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην κουζίνα για τις προετοιμασίες του ιφτάρ και συνηθίζουν να εμπλουτίζουν το δείπνο που συγκεντρώνει όλα τα μέλη της οικογένειας στο ίδιο τραπέζι με όλα τα καλά. Ειδικά στον μήνα του ραμαζανιού οι νοικοκυρές αγοράζουν εδέσματα που έχουν συνδυάσει με το ιφτάρ, όπως τουλουμπάκια και χουρμάδες. Τα ιφτάρ φέρνουν κοντά τις ευρύτερες οικογένειες, τους φίλους, καθώς είναι συνηθισμένο να εναλλάσσονται επισκέψεις από σπίτι σε σπίτι για να δειπνήσουν από κοινού. Τα τεμένη έχουν αναμμένα φώτα δηλωτικό της θρησκευτικής εορτής και είναι γεμάτα με κόσμο σε καθημερινή βάση, εικόνα που συναντάμε στα αστικά κέντρα της Θράκης σε εβδομαδιαία βάση στην μεσημεριανή προσευχή της Παρασκευής (ναμάζ).

Στα αστικά κέντρα η νηστεία κάθε μέρα τελειώνει με μία φωτοβολίδα που ακούγεται απ’ άκρη σε άκρη της πόλης και δίνει το σήμα για να ξεκινήσει το ιφτάρ. Στα χωριά αυτόν τον ρόλο τον έχει ο μουεζίνης που ακούγεται για το κάλεσμα των πιστών σε προσευχή. Το Ραμαζάνι δεν περιορίζεται στη νηστεία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αποτελεί επίσης μια περίοδο περισυλλογής, αφοσίωσης στον Θεό και επίκλησής του, ιδίως μέσω της ανάγνωσης ή της απαγγελίας αποσπασμάτων του Κορανίου. Εξίσου σημαντική είναι η συμβολή στην ευημερία των λιγότερο τυχερών μελών της κοινωνίας. Η εντατική ενδοσκόπηση και η αυξημένη συνείδηση του Θεού κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού αποσκοπούν στον περιορισμό των πιο κοινών παραπτωμάτων, όπως η κακολογία ή το να λέει ψέματα κανείς ή το να κρατά κακία. Μία από τις σημαντικότερες στιγμές του μήνα του Ραμαζανιού είναι γνωστή ως “Νύχτα του Πεπρωμένου”, “Λεϊλάτ αλ Καντρ” στα αραβικά.

Η κορύφωση του Ραμαζανιού είναι η γιορτή του Μπαϊραμιού, γνωστό και ως Ραμαζάν Μπαϊράμ ή Σεκέρ Μπαϊράμ λόγω των γλυκών που ετοιμάζουν οι γυναίκες με αφορμή την θρησκευτική γιορτή.

Το Μπαϊράμι διαρκεί τρεις ημέρες και σε αυτές ολοκληρώνονται οι επισκέψεις των μελών της μειονότητας σε συγγενείς και φίλους για την καθιερωμένη ανταλλαγή ευχών. Η παράδοση επιτάσσει οι νεότεροι να επισκέπτονται τους μεγαλύτερους ως ένδειξη σεβασμού και αγάπης.

Γιατί νηστεύουν οι Μουσουλμάνοι;

Σκοπός της νηστείας είναι να φέρει τους πιστούς πιο κοντά στο Θεό και να τους υπενθυμίσει τα δεινά που περνούν όσοι δεν έχουν την ίδια τύχη με αυτούς στη ζωή. Μάλιστα οι Μουσουλμάνοι συνηθίζουν να προσφέρουν οικονομική βοήθεια σε φιλανθρωπικούς σκοπούς κατά το Ραμαζάνι και να δίνουν φαγητό στους άστεγους και όσους έχουν ανάγκη.

Η νηστεία είναι επίσης και μια άσκηση αυτοσυγκράτησης, ένας τρόπος να αποτοξινωθούν από τις επιβλαβείς συνήθειες που ακολουθούν καθημερινά όπως το κάπνισμα και μια περίοδος όπου οι Μουσουλμάνοι επικεντρώνονται στην προσευχή και απομακρύνονται από τις επίγειες απολαύσεις. Πολλοί Μουσουλμάνοι ντύνονται πιο σεμνά κατά το Ραμαζάνι και περνούν αρκετά περισσότερο χρόνο στα τζαμιά.

Πώς νηστεύουν;

Οι περισσότεροι Μουσουλμάνοι δεν τρώνε και δεν πίνουν τίποτα από την αυγή μέχρι τη δύση του ήλιου, καθ’ όλη τη διάρκεια του μήνα που ισχύει το Ραμαζάνι. Ακόμα και μια γουλιά νερού ή μια «τζούρα» από τσιγάρο φτάνουν για να ακυρώσουν τη νηστεία.

Η αποχή από το φαγητό και το νερό δεν είναι αρκετή, ωστόσο. Κατά τη διάρκεια της ημέρας οι Μουσουλμάνοι πρέπει να απέχουν από τη σεξουαλική συνεύρεση με τους συζύγους τους και να μην εμπλέκονται σε καυγάδες στο δρόμο, να μη βρίζουν, να μην τσακώνονται και να μην κουτσομπολεύουν. Επίσης, καλό είναι να παρευρίσκονται και στις πέντε προσευχές της ημέρας και να ανατρέχουν στο Κοράνι λίγο πριν τη λήξη της νηστείας κάθε βράδυ.

Πριν την αυγή, τρώνε ένα γεύμα που ονομάζεται «suhoor» (φωτό), το οποίο είναι ένας συνδυασμός super foods που τους βοηθά να διατηρούν την ενέργειά τους μέχρι το βράδυ.

Ποιοι εξαιρούνται από την νηστεία

Από το Ραμαζάνι εξαιρούνται τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς, οι έγκυες γυναίκες και οι γυναίκες που βρίσκονται σε έμμηνο ρήση και οι Μουσουλμάνοι που βρίσκονται σε κάποιο ταξίδι, όπως συμβαίνει πολλές φορές με τους αθλητές κατά τη διάρκεια αγωνιστικών τουρνουά.

Ωστόσο, οι ενήλικες Μουσουλμάνοι ή όσοι δεν είναι Μουσουλμάνοι που τρώνε σε δημόσιους χώρους κατά τη διάρκεια της ημέρας στο Ραμαζάνι, μπορεί να τιμωρηθούν με πρόστιμο ή ακόμα και με φυλάκιση σε κάποιες χώρες της Μέσης Ανατολής όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

 

Το Ραμαζάνι και η τεχνολογία

Ήταν στις αρχές τις δεκαετίας του 1960 όταν στην Αίγυπτο δημιουργήθηκε μια ραδιοφωνική εκπομπή με θέμα το Ραμαζάνι. Ήταν μια απλή εκπομπή στην οποία οι ακροατές καλούνταν να απαντήσουν σε κάποιες ερωτήσεις σχετικά με το Ραμαζάνι. Λίγα χρόνια αργότερα η εκπομπή μεταφέρθηκε και στην τηλεόραση.

Το πρόγραμμα αυτό ήταν ιδέα της Αιγύπτου. Όταν τελείωσε πολλοί ήταν εκείνοι που απογοητεύθηκαν. Το 2003 έγινε μια προσπάθεια αναβίωσής του, αλλά απέτυχε. Το 2010 έγινε άλλη μια απόπειρα και πρωταγωνίστρια ήταν μια μικρή Λιβανέζα. Και αυτή η προσπάθεια απέτυχε.

Τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν πολλές εφαρμογές για κινητά τηλέφωνα, αλλά και ιστοσελίδες που αφορούν στο Ραμαζάνι.

Η τελική γιορτή

Το τέλος του Ραμαζανιού γιορτάζεται με μια τριήμερη περίοδο που ονομάζεται «Eid al-Fitr» ή «Γιορτή της διακοπής της Νηστείας», η οποία ξεκινά με μια ειδική προσευχή νωρίς το πρωί και συνεχίζεται με εορτασμούς, πλούσια τραπέζια και μοίρασμα δώρων και χρημάτων στα παιδιά. Όταν η πρώτη φλούδα από την Νέα Σελήνη γίνει ορατή, ο μήνας του Ραμαντάν λήγει και ξεκινά ο μήνας Σαουάλ.